Πηγαιμός ή επιστροφή..

Πηγή

Πού πέφτει ο τόπος..

Θα ξημερώσει ένα "πρωί";

Υπάρχει αυτό που λένε "Μέρα";

Θα το ‘βλεπα απ’ τα βουνά

Αν ψήλωνα μες στον αιθέρα;

Να έχει του Νούφαρου τα πόδια;

Να έχει το φτέρωμα Πουλιού;

Είναι από μέρη ξακουσμένα

Που δεν τα έχω καν στο νου;

Ε συ Σοφέ! Κι εσύ Θαλασσινέ!

Πολύμαθε απ’ τους ουρανούς, εσύ!

Πείτε σ’ έναν Προσκυνητή μικρό

Πού πέφτει ο τόπος που τον λεν "πρωί"!

Έμιλυ Ντίκινσον

Πηγή

Αέναος επιστροφή…

Επιστρέφω εκεί όπου ποτέ δεν υπήρξα-

παθιασμένος σαν πάντα μ' αυτό το "ποτέ"

κρέμασα φεγγάρια στην κρεβατή μου, κρέμασα άστρα

και κάτι πήρα από της μάνας μου την λεοντή, να κοίτα:

αυτήν την καλογερίστικη διάθεση, μόνος σέρνω

το σιγανό τραγούδι μου και μ' ακούει μοναχά ο ουρανός.. Εδώ

που η φωλιά των πουλιών, λες κι έπεσε μες τα χέρια μου και την υπερασπίζομαι

διαβασμένος να ακούω ρήματα θάλασσας και τελεσίδικες αποφάσεις

λουλουδιών… Εδώ

που η μιλιά μου είναι ένα τρυπάνι που

τρυπανίζει τον ορίζοντα- κλείνοντας

τις εκκρεμότητες με του Θεού την γνώμη και της φύσης τον κουρασμένο πια λόγο. Κρατώ

από του παππού μου τις αγιότητες και λίγο

από το δωρικό συννεφάκι που με γαλούχησε και πλέον 'εχάθη'…

Στρατής Παρέλης

Δώσε Θεέ…

Πηγή

Δώσε μας, Θεέ, λογικό, ώστε ό,τι χτίζουμε πάνω στην πίστη, σε Σένα να το χτίζουμε. Αφού η πίστη σε Σένα, είναι θάρρος για χτίσιμο και φως στο ταξίδι. Δώσε μας το φως Σου στο ταξίδι μας σ’ αυτό τον κόσμο. Κάθε άλλο φως εκτός από Σένα μπερδεύει τις σκέψεις μας και παγώνει τις καρδιές μας. Πηγή ζεστού και ζωοδόχου φωτός, μην εγκαταλείψεις εμάς, τους κουρασμένους και διψασμένους ταξιδιώτες. Εσύ που ανασταίνεις τα νεκρά σώματα και τις νεκρές ψυχές, ρίξε ένα βλέμμα και στο δικό μας νεκροταφείο. Ας καούν από το βλέμμα Σου όλα τα θανατηφόρα και σκοταδοφόρα ζιζάνια μέσα μας και ας αναστηθεί η ζωοφόρος πίστη σε Σένα. Ώστε να είμαστε και μείς άξιοι εργάτες στο μεγάλο εργαστήριο Σου, άξιοι καλεσμένοι στο μεγάλο τραπέζι Σου σ’ αυτόν τον κόσμο, άξιοι του ονόματός Σου, Δημιουργέ μας, υπερήφανοι για την πατρότητά Σου, Πατέρα μας. Αμήν.

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Απόσπασμα από το βιβλίο, “Αργά βαδίζει ο Χριστός”, Εκδ. “Εν Πλω”

‘Δεν κάθομαι. Ταξιδεύω....’

"Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή"

Ιωαν. 14,6

"Η Εκκλησία δεν μας δίνει ένα σύστημα, αλλά ένα κλειδί· δεν μας δίνει ένα σχέδιο της Πολιτείας του Θεού, αλλά το μέσο για να μπούμε σ' αυτήν. Ίσως κάποιος χάσει το δρόμο του γιατί δεν έχει σχέδιο. Αλλά ό,τι δει, θα το δει δίχως μεσολαβητή, θα το δει άμεσα, θα είναι πραγματικό γι' αυτόν· ενώ αυτός που έχει μελετήσει μόνο το σχέδιο κινδυνεύει να μείνει απ' έξω και να μη βρει πράγματι τίποτα".

(π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ)

Ένας από τους φημισμένους Πατέρες της Ερήμου στην Αίγυπτο του 4ου αι., ο αγ. Σεραπίων ο Σινδωνίτης, ταξίδευε μια φορά για προσκύνημα στη Ρώμη. Εκεί του είπαν για μια περίφημη έγκλειστη, μια γυναίκα που ζούσε πάντα σ' ένα μικρό δωμάτιο, χωρίς ποτέ να βγαίνει έξω. Δυσπιστώντας για τον τρόπο της ζωής της -γιατί ο ίδιος ήταν ένας μεγάλος περιπλανώμενος- ο Σεραπίων την επισκέφθηκε και τη ρώτησε: «Γιατί κάθεσαι εδώ;» κι εκείνη του απάντησε: «Δεν κάθομαι. Ταξιδεύω»....

Δεν κάθομαι. Ταξιδεύω. Ο κάθε Χριστιανός θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτά τα λόγια για τον εαυτό του. Το να είσαι Χριστιανός σημαίνει να είσαι ταξιδιώτης. Η κατάστασή μας, λένε οι Έλληνες Πατέρες, είναι σαν κι' αυτή του Ισραηλιτικού λαού μέσα στην έρημο του Σινά. Ζούμε σε σκηνές, όχι σε σπίτια γιατί πνευματικά είμαστε πάντα σε κίνηση. Ταξιδεύουμε μέσω του εσωτερικού χώρου της καρδιάς, σ' ένα ταξίδι που δεν μετριέται με τις ώρες του ρολογιού μας ή με τις μέρες του ημερολογίου γιατί είναι ένα ταξίδι έξω απ' το χρόνο και μέσα στην αιωνιότητα.

Εν' από τ' αρχαιότερα ονόματα για τον Χριστιανισμό ήταν απλώς «η οδός». «Εγένετο δε κατά τον καιρόν εκείνον», λέγεται στις Πράξεις των Αποστόλων, «τάραχος ουκ ολίγος περί της οδού» (19,23)· ο Φήλιξ, ο Ρωμαίος κυβερνήτης της Καισάρειας, αναφέρεται «ακριβέστερον ειδώς τα περί της οδού» 24,22). Είναι μια ονομασία που δίνει έμφαση στον πρακτικό χαρακτήρα της Χριστιανικής πίστης. Ο Χριστιανισμός είναι κάτι περισσότερο από μια θεωρία για το σύμπαν, κάτι περισσότερο από διδασκαλίες γραμμένες στα χαρτιά· είναι ένα μονοπάτι που παίρνουμε ταξιδεύοντας -με τη βαθύτερη και ουσιαστικότερη έννοια, η οδός της ζωής.

Υπάρχει μόνο ένα μέσο για ν' ανακαλύψουμε την αληθινή φύση του Χριστιανισμού. Πρέπει ν' ανοίξουμε το βήμα σ' αυτό το μονοπάτι, να συντονιστούμε σ' αυτόν τον τρόπο ζωής και μετά θ' αρχίσουμε ν' αντιλαμβανόμαστε μόνοι μας. Όσο παραμένουμε έξω, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε σωστά. Βέβαια είναι ανάγκη να μας δοθούν οδηγίες πριν ξεκινήσουμε· είναι ανάγκη, να μας πουν ποιούς δείκτες ν' αναζητήσουμε, και πρέπει να έχουμε και συντρόφους. Πράγματι, χωρίς καθοδήγηση από άλλους είναι σχεδόν αδύνατο ν' αρχίσουμε το ταξίδι.  Αλλά οδηγίες που έδωσαν άλλοι ποτέ δεν μπορούν να μας μεταδώσουν πώς είναι στην πραγματικότητα η οδός· δεν μπορούν να είναι υποκατάστατο για την άμεση, την προσωπική εμπειρία.

Ο καθένας καλείται να επαληθεύσει για τον εαυτό του ό,τι έχει διδαχθεί, ο καθένας χρειάζεται να ξαναζήσει την Παράδοση που έχει λάβει. «Το Σύμβολο της Πίστεως», είπε ο Μητροπολίτης Φιλάρετος της Μόσχας, «δεν σου ανήκει αν δε το έχεις ζήσει». Κανείς δεν μπορεί να ταξιδεύει μ' όλη του την άνεση σ' αυτό το ταξίδι που είναι το πιο σημαντικό απ' όλα. Κανείς δεν μπορεί να είναι Χριστιανός από ''δεύτερο χέρι.'' Ο Θεός έχει παιδιά, αλλά δεν έχει εγγόνια.

Σαν Χριστιανός της Ορθόδοξης Εκκλησίας, επιθυμώ να υπογραμμίσω ιδιαίτερα αυτή την ανάγκη για ζωντανή εμπειρία. Στη Δύση του 20ου αιώνα σε πολλούς η Ορθόδοξη Εκκλησία φαίνεται κυρίως αξιόλογη για το πνεύμα της αρχαιότητάς της και για τον συντηρητισμό· το μήνυμα των Ορθοδόξων στους Δυτικούς αδελφούς τους μοιάζει να είναι: «είμαστε το παρελθόν σας». Για τους ίδιους τους Ορθοδόξους όμως η προσήλωση στην Παράδοση δεν σημαίνει κατά κύριο λόγο την αποδοχή των τύπων ή των εθίμων από τις περασμένες γενιές, αλλά μάλλον την πάντοτε νέα, προσωπική και άμεση εμπειρία του Αγ. Πνεύματος στο παρόν, εδώ και τώρα.

Περιγράφοντας μιαν επίσκεψη σ' ένα ξωκλήσι στην Ελλάδα, ο John Betjeman τονίζει το στοιχείο της αρχαιότητος, αλλά τονίζει επίσης και κάτι περισσότερο:

…Μες το θολόχτιστο εσωτερικό η μέρα χάνεται.

Εδώ, όπου προσεύχεσαι όταν ανάβεις

ένα κερί, η φλόγα του κεριού φωτίζει

τ' αμυγδαλωτά μάτια των αγίων του τόπου

που αντικρίζουν δίχως έκπληξη στους τοίχους

ιστορημένα τα μαρτύριά τους,

κι όπου φιλτραρισμένο, πέφτει αχνό

το πρωινό φως της ημέρας.

Η φλόγα αποκαλύπτει εδώ τις ραγισμένες ζωγραφιές-

γαλαζοπράσινο της θάλασσας, χρυσό και κόκκινο

κι ανάμεσα να ξεχωρίζουν οι ίνες του ξύλου-

με άπειρα (ίσως απ' τον 14ον αιώνα ως σήμερα)

φιλήματα επάνω τους.

Έτσι γενναία υψώνεται το αρχαίο δένδρο

με κλαδεμ' απ' τους διωγμούς και μ' αίμα ποτισμένο,

βυθίζοντας τις ζωντανές του ρίζες ίσαμε

την προχριστιανικήν ιλύ.

Δεν του χρειάζεται καμιά γραφειοκρατική

πρόνοια. Είναι η δική του συνεχής ανάσταση...

Ο Betjeman εδώ επισύρει την προσοχή σε πολλά από κείνα που ένας Ορθόδοξος θεωρεί πολύτιμα: την αξία των συμβολικών χειρονομιών, όπως είναι το άναμα ενός κεριού· το ρόλο των εικόνων που εκφράζουν μιαν έννοια της τοπικής εκκλησίας σαν «ουρανού επί γης»· τη σημασία του μαρτυρίου μες την Ορθόδοξη εμπειρία- κάτω από τους Τούρκους από το 1453, κάτω από τον Κομμουνισμό από το 1917.

Η Ορθοδοξία στο σύγχρονο κόσμο είναι πράγματι ένα «παλιό δένδρο». Αλλά περ' απ' την ηλικία υπάρχει ακόμη ζωτικότητα, μια «συνεχής ανάσταση»· και αυτό είναι που μετράει και όχι μόνη η αρχαιότητα.  

Ο Χριστός δεν είπε, «Εγώ ειμί το έθιμον»· είπε, «εγώ ειμί η Ζωή».

Κάλλιστος Γουέαρ 

Επίσκοπος Διοκλείας

Από το “Ο Ορθόδοξος Δρόμος”, σελ. 9-11, εκδ. Επτάλοφος, 1984

Η χαρά του χριστιανού

Η πνευματική ζωή αναμορφώνει και δεν παραμορφώνει τον άνθρωπο. Η παρουσία του Θεού στην καρδιά του ανθρώπου γεννάει καλοσύνη. Μονάχα ο κακός άνθρωπος δεν  μπορεί να χαρεί. “ Θλῖψις καί στενοχωρία ἐπί πᾶσαν ψυχήν ἀνθρώπου, τοῦ κατεργαζομένου τό κακόν ”¹. “ Η χαρά είναι πνευματικό γεγονός. Προϋποθέτει την καλοσύνη και την αγάπη. Ο κακός δεν μπορεί ποτέ να είναι χαρούμενος άνθρωπος, αυτή είναι και η τιμωρία του, η κόλασή του”².

Ασκούμαι για να αποκτήσω αγάπη και χαρά στη ζωή μου, καρπό της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος εντός μου. Για να ενωθώ με τους άλλους και τον Χριστό και όχι για να χωριστώ και να εγκλωβιστώ στον εαυτό μου. “Άνθρωπος χωρίς χαρά, είναι χωρισμένος από τον Χριστόν, η αποταγή του είναι ψεύτικη. Ό,τι και αν κάνεις, ακόμη και η μετάνοιά σου και η αγάπη σου, δεν είναι αληθινά, εάν δεν είσαι χαρούμενος…”³.

Δεν νηστεύω, προσεύχομαι και πάω στην εκκλησία για να επιβεβαιωθώ και έτσι να θεριέψει ο εγωισμός μου κάτω από τον μανδύα της θρησκείας. Η καρδιά του ανθρώπου με την παρουσία του Θεού πλαταίνει, δεν μικραίνει…

…Οι άνθρωποι του Θεού είναι εύθυμοι. Έχουν χιούμορ και καλοσύνη, χαμογελάνε και γενικά δίπλα τους αναπνέεις ελεύθερα και αισιόδοξα. Δεν πνίγεσαι στα πρέπει και τα μη, ούτε εξετάζεσαι και αξιολογείσαι σε κανόνες και νόμους. Βιώνεις σεβασμό γι’αυτό που είσαι και για εκείνο που μπορείς να γίνεις. Γενικά δεν καταπιέζεσαι κοντά στους ανθρώπους του Θεού. Τα πρόσωπά τους είναι φωτεινά και χαρούμενα, γεγονός που φανερώνει την παρουσία του Αγίου Πνεύματος στην ζωή τους, κι επιτρέπει σε όποιους τους πλησιάζουν να ελπίζουν χαμογελώντας. Αναφέρεται στο Λαυσαϊκό ότι ποτέ κανείς δεν είδε τα πρόσωπα των αγίων ασκητών σκυθρωπά και σκοτεινά, αλλά χαρούμενα και φωτεινά. “ Ήν δέ ἰδεῖν αυτούς αγγαλλιωμένους κατά τήν ἔρημον. Οὐκ ἄν τις εἴποι ἐπί τήν γῆν ταύτην τοιαύτην αγγαλίασιν, οὐδέ ευφροσύνην σωματικήν. Οὐδέ στυγνός ἤ κατηφής τις ἦν ἐν αὐτοῖς”…

π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος

από το βιβλίο “Η ενοχή της χαράς”, σελ. 93-96

1.     Απόστολος Παύλος , Ρωμ. 2,9

2.     Σ. Ζουμπουλάκης, Η αδερφή μου, σελ. 55

3.     Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης, Περί ζωής λόγος ελπίδος, σελ. 135-136

Γυρεύοντάς Σε...

Πηγή

Τι παγερή βραδιά πέρασα γυρεύοντάς Σε…

Χτύπησα όλες τις πόρτες  ρωτώντας τους ανθρώπους

– μα δε Σε ήξεραν.

Κι όμως σ’ αυτών των ανθρώπων τα μάτια

Εγώ Σε γνώρισα

Κι όμως σ’ αυτών των ανθρώπων τα μάτια

Σ’ αγάπησα δίχως όνομα και δίχως δόξα.

Βύρων Λεοντάρης

Απόηχοι νοερών... καταβάσεων - Εβδομάδα 9η

“Για όσα πέρασαν: Σ’ ευχαριστώ. Γι’ αυτά που θα έλθουν: Τα αποδέχομαι”

D. Ηammarskjold

Συν-χωρέσεις..

νὰ γίνομαι ἄνεμος γιὰ τὸ χαρταετὸ καὶ

χαρταετὸς γιὰ τὸν ἄνεμο,ἀκόμη καὶ ὅταν 

οὐρανὸς δὲν ὑπάρχει

Ελύτης

…Όταν κάποιος δεν έχει αποδεχθεί τον εαυτό του, αυτή την άρνηση την προβάλλει παντού. Όλα τού φταίνε, γιατί τού φταίει η ίδια η ύπαρξη.  Εάν δεν επέλθει η εσωτερική συμφιλίωση, η εξωτερική γκρίνια, ως μορφή επιθετικότητας θα παραμένει απέναντι στην ζωή.

Στο ποσοστό που συμφιλιωνόμαστε με τον εαυτό μας, αντέχουμε και τον διπλανό μας, και όταν αγαπήσουμε την ζωή, τότε νικάμε και τον θάνατο.

Ο γκρινιάρης είναι το αντίθετο του δοξολογικού και ευχαριστιακού ανθρώπου. Ο δοξολογικός άνθρωπος ευχαριστεί για όλα και όλους. Για τα καλά και τα κακά, γνωρίζοντας ότι όλα προέρχονται από τον Θεό ως μέσα γνωριμίας μαζί Του και με τον βαθύτερο εαυτό μας.  «Γι’αυτό λέω, η δοξολογία είναι μεγάλη υπόθεση. Από μας εξαρτάται αν θα γευθούμε ή όχι τις ευλογίες που μας δίνει ο Θεός».

Σ’ αυτή την ζωή ο Θεός θα μας δώσει τα χάδια Του. Το χάδι του Θεού θα απλωθεί πάνω σε όλους τους ανθρώπους με διαφορετικούς και ίσως αντιφατικούς τρόπους. Ας μην ξεχνάμε ότι οι δρόμοι και οι τρόποι με τους οποίους ο Θεός προσεγγίζει το ανθρώπινο πρόσωπο, είναι εντελώς παράδοξοι. Δεν εμπίπτουν στην δική μας λογική και εκλογίκευση, στον έλεγχο και την ανάλυσή μας. Δεν μπαίνουν ακόμη και μέσα στους νόμους και την ηθική μας. Το χάδι του θεού δεν το ερμηνεύουμε αλλά το βιώνουμε. Δεν το αναλύουμε αλλά το γευόμαστε. Είναι εμπειρία και όχι ερμηνεία. Πόσοι άνθρωποι τρώνε μόνον ξερό παξιμάδι, αλλά μέρα-νύχτα δοξολογούν τον Θεό και τρέφονται με ουράνια γλυκύτητα! Αυτοί οι άνθρωποι αποκτούν πνευματική ευαισθησία και γνωρίζουν τα χάδια του Θεού…

Τα χάδια του Θεού είναι η αγαπητική παρουσία Του, οι ευλογίες Του μέσα στην ζωή μας. Είναι αυτό το χάδι που προσπαθεί απεγνωσμένα να σωπάσει το αρχαϊκό κλάμα μας, να καλύψει την μεγάλη έλλειψη. Να φανερώσει ότι ο Θεός είναι, ήταν και θα παραμείνει μία ανοιχτή αγκαλιά που συν-χωρεί τα πάθη και ηρεμεί τους καημούς μας. Στο ποσοστό που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βιώσει την αγκαλιά και το χάδι του Θεού, η γκρίνια μεταμορφώνεται σε δοξολογία και ευχαριστία…

π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος

Από το βιβλίο “Η ενοχή της χαράς”, εκδ. Αρμός, 2016, σελ. 79-81

Απόηχοι νοερών... καταβάσεων - Εβδομάδα 8η

“ μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου”.

Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο

“Μια μέρα ο χρόνος θα πεθάνει και η Αγάπη θα τον θάψει”.

R. Brautigan

Απόηχοι νοερών... καταβάσεων - Εβδομάδα 7η

“Η δόξα στην οποία καλείται ο άνθρωπος, είναι να μοιάσει περισσότερο στο Θεό, με το να γίνει πιο ανθρώπινος”

π. Δημήτριος Staniloae

Ο ψαλμός της … εξορίας

…λειτουργική λεπτομέρεια της Κυριακής του Ασώτου. Στον Όρθρο, μετά τον γιορταστικό και χαρούμενο ψαλμό του Πολυελαίου, ψέλνουμε τον λυπηρό και νοσταλγικό 136ο ψαλμό:

‘Επί των ποταμών Βαβυλώνας εκεί εκαθήσαμεν και εκλαύσαμεν εν τω μνησθήναι ημάς της Σιών... πώς ασομαι την ωδήν Κυρίου επί γης αλλότριας; εάν επιλάθωμαί σου Ιερουσαλήμ, επιλησθείη η δεξιά μου˙ κολληθείη η γλώσσα μου τω λαρύγγί μου, εάν μη σου μνησθώ, εάν μη προανατάξωμαι τήν Ιερουσαλήμ ως εν αρχή της ευφροσύνης μου’.

Είναι ο ψαλμός της εξορίας. Τον έψαλλαν οι Εβραίοι κατά τη βαβυλώνια αιχμαλωσία τους καθώς σκέφτονταν την ιερή πόλη τους, την Ιερουσαλήμ. Από τότε ο ψαλμός αυτός έγινε ο ψαλμός του ανθρώπου που συνειδητοποιεί την αποξένωση του από το Θεό και συναισθανόμενος αυτή την εξορία γίνεται πάλι άνθρωπος. Γίνεται εκείνος που ποτέ πια δε θα νιώσει βαθιά ικανοποίηση με τίποτε στον «πεπτωκότα» αυτόν κόσμο, γιατί από τη φύση και από την κλήση του είναι ένας αναζητητής του Τέλειου…

π. Alexander Schmemann

απόσπασμα από το βιβλίο ‘Μεγάλη Σαρακοστή’, εκδ. Ακρίτας

Εκκίνηση επιστροφής

"Κάποτε ρωτήθηκε ένας μοναχός: Τι κάνετε εκεί στο μοναστήρι;

Κι αυτός απάντησε: Πέφτουμε και σηκωνόμαστε, πέφτουμε και σηκωνόμαστε,

πέφτουμε και πάλι σηκωνόμαστε."

Titο Colliander

Η μετάνοια ορίζει το σημείο εκκίνησης του ταξιδιού μας. Ο ελληνικός όρος μετάνοια, όπως είπαμε, δηλώνει αρχικά «αλλαγή του νου». Αν κατανοηθεί σωστά, η μετάνοια δεν είναι αρνητική αλλά θετική. Σημαίνει όχι οίκτο για τον εαυτό μας ή τύψεις συνειδήσεως, αλλά μεταστροφή, την επαναφορά του κέντρου όλης της ζωής μας στην Τριάδα. Σημαίνει να κοιτάζουμε όχι με θλίψη προς τα πίσω, αλλά προς τα εμπρός μ' ελπίδα· -όχι προς τα κάτω, στις ατέλειές μας, αλλά προς τα πάνω, στην αγάπη του Θεού. Σημαίνει να δούμε όχι ό,τι δεν καταφέραμε να είμαστε αλλ' ότι με τη θεία χάρη μπορούμε να γίνουμε τώρα· και να δράσουμε γι' αυτό που βλέπουμε. Το να μετανοήσουμε σημαίνει ν' ανοίξουμε τα μάτια μας προς το φως. Μ' αυτή την έννοια η μετάνοια δεν είναι μόνο μια μοναδική πράξη, έν' αρχικό βήμα, αλλά μια συνεχιζόμενη κατάσταση, μια στάση της καρδιάς και της θέλησης που χρειάζεται ν' ανανεώνεται ασταμάτητα ως το τέλος της ζωής. Με τα λόγια του αγ. Ησαΐα της Σκήτης, «Ο Θεός μας ζητάει να συνεχίζουμε να μετανοούμε ως την τελευταία μας αναπνοή». «Αυτή η ζωή σου έχει δοθεί για μετάνοια», λέει ο άγ. Ισαάκ ο Σύρος, «μην τη σπαταλάς σε άλλα πράγματα».

Το να μετανοήσεις σημαίνει να ξυπνήσεις. Η μετάνοια, η αλλαγή του νου, οδηγεί στην εγρήγορση. Ο ελληνικός όρος που χρησιμοποιείται εδώ, νήψη, σημαίνει στην κυριολεξία νηφαλιότητα και επαγρύπνηση -το αντίθετο από μια κατάσταση ναρκωτικής ή αλκοολικής αναισθησίας κι επομένως, σε συνάρτηση με την πνευματική ζωή, σημαίνει προσοχή, επαγρύπνηση, ανάμνηση. Όταν ο άσωτος υιός μετενόησε, λέγεται ότι «ήλθεν εις εαυτόν» (Λουκ. 15,17). Ο «νηπτικός» άνθρωπος είναι αυτός που έχει έρθει στον εαυτό του, που δεν ονειροπολεί παρασυρόμενος άσκοπα κάτω από την επίδραση περαστικών ορμών αλλά που έχει αίσθηση της κατεύθυνσης και του σκοπού. Όπως Το Ευαγγέλιον της Αληθείας (μέσα 2ου αι.). το εκφράζει, «Είναι σαν κι' αυτόν που ξυπνάει από μεθύσι και ξανάρχεται στον εαυτό του... Ξέρει από πού ήρθε και πού πηγαίνει».

Kallistos Ware

“Ο ορθόδοξος δρόμος”, Εκδ. Επτάλοφος, 1984, σελ. 130-131

Ο γυρισμός των εξορίστων

Πηγή

«…Νησιά που μες στο χάρτη δε θα βρεις, νησιά βρέφη της τρικυμίας

βύζαξαν τόσο αίμα, τόσον πόνο…

Νησιά που μες στο χάρτη δε θα βρεις – Μα εσύ ναύτη

όταν ζυγώνεις στους στιφούς κάβους της αρετής,

εκεί που τα νερά είναι δύσκολα, χαμήλωσε το βλέμμα

κι όρθωσε τα κουπιά, να χαιρετίσεις

αυτούς που δεν κουράστηκε ποτέ το μεγαλείο τους

[…]

Μια δυνατή αίσθηση ταράζει τον αγέρα.

Χτυπούν φτερά καλοκαιρινών αναστημένων

μια δυνατή αίσθηση – Όμως εσείς αισθάνεστε;

στ’ αλήθεια πέστε μας αισθάνεστε,

μ’ αυτά τα μάτια που σας ράγισαν

μ’ αυτό το δέρμα που σας έξυσαν

με τα σπασμένα κόκαλά σας

τραβέρσες στις γραμμές τόσων παραλλήλων;

Κι εμάς που μόνο ν’ αγαπούμε ξέρουμε,

εμάς που δεν τολμήσαμε

τίποτα πέρα από μια τύψη

τίποτα πέρα από έναν πόνο,

εμάς που μόνο να αγαπούμε ξέρουμε, άραγε θα καταδεχτείτε

να μας αγαπήσετε, θα καταδεχτείτε;

-…κι αυτοί βουβοί και σοβαροί ξεμπάρκαιναν από τα σκού-

ρα πλοία τους

κρυφοδαγκώνοντας με οργή τα ξεσκισμένα χείλια τους που

ετρέμαν.

Ξέραν αυτοί τι θρίαμβο κλείναν στην καρδιά,

τι ίλιγγο αγάπης».

Βύρων Λεοντάρης