Να αγαπάς - Η Ποιμαντική σκέψη της Εβδομάδος

Πηγή

Κι αν δεν βρεις δρόμο … Φτιάξε.

Στην αγάπη δεν υπάρχουν έτοιμοι δρόμοι …

Μ. Λουντέμης

Είχε μάθει να ζητιανεύει την αγάπη. Να ψάχνει αφορμές, να κυνηγάει κάθε λεπτή υποψία της. Μα όσο κι αν έψαχνε, πάντα τα αδιέξοδα, εμμονικά, της έκλειναν κάθε δρόμο. Μέχρι που μία νύχτα, άκουσε στων αστεριών τη συνοικία πως στα ανθρώπινα τα σταυροδρόμια, ανθρώπους θ’ απαντάς.

Ο καθένας μας ζητάει την αγάπη. Την ονειρεύεται με χίλιους τρόπους. Την περιμένει, τη λαχταρά. Έτσι είμαστε πλασμένοι. Μα, λίγο η συνήθεια, λίγο τα σκοτάδια μας, λίγο – αν θες – και ο εγωισμός μας, μας μπερδεύουν. Κι αν δούμε πυροτεχνήματα αγάπης, εντυπωσιαζόμαστε. Μα τα πυροτεχνήματα είναι φτιαγμένα να διαρκούν για μία στιγμή.

Η αληθινή αγάπη είναι ατέλειωτη σαν τον ουρανό! Γιατί έχει αλλού την πηγή της. Και το θεϊκό αεράκι την απλώνει, δροσερή, σε μέρη που εμείς, δεν την περιμένουμε. Μοιάζει να είναι τόσο περίεργη. Τόσο δυναμική. Τόσο εφευρετική. Σε γεμίζει κι όλο τη θες πιο πολύ …

Να αγαπάς όσο μπορείς πιο πολύ. Να μην περιμένεις ανταπόκριση για να αγαπήσεις. Κάνε την καρδιά σου φωλιά ζεστή για όσους περιμένουν μια γωνιά. Μα μετά πέτα ψηλά. Όπως τα χελιδόνια. Ακολούθα τον ουρανό, ασ’ τον να σου δείξει εκείνος που θα πετάξεις. 

Κάνε προσευχή. Πες μια ευχή από την καρδιά σου και πέτα!

Εσύ

Πηγή

Μονάχα ένας άνθρωπος γεννήθηκε, μονάχα ένας άνθρωπος πέθανε σ’ ολόκληρη τη γη. Υποστηρίζοντας το αντίθετο, κάνεις απλώς στατιστική, μια ανέφικτη προέκταση. Ανέφικτη, σα να εξισώνεις τη μυρουδιά της βροχής με το χτεσινοβραδινό σου όνειρο.

Ο άνθρωπος αυτός είναι ο Οδυσσέας, ο Άβελ, ο Κάιν, ο πρώτος άνθρωπος που ταξινόμησε τους αστερισμούς, κείνος που ύψωσε την πρώτη πυραμίδα, αυτός που έγραψε τα εξάστιχα του βιβλίου των Αλλαγών, ο σιδεράς που χάραξε τα ρουνικά στο σπαθί του Χένγκιστ, ο τοξότης Έιναρ Ταμπάρσκελβερ, ο Λουίς δε Λεόν, ο βιβλιοπώλης που γέννησε τον Σάμιουελ Τζόνσον, ο κηπουρός του Βολταίρου, ο Δαρβίνος στην πλώρη του Beagle, ένας Εβραίος στο θάλαμο αερίων και, με τον καιρό, εσύ και εγώ.

Μονάχα ένας άνθρωπος πέθανε στην Τροία, στον Μέταυρο , στο Χέηστινγκς, στο Άούστερλιτς, στο Τραφάλγκαρ, στο Γκέττισμπεργκ. Μονάχα ένας άνθρωπος πέθανε στα νοσοκομεία, στα καράβια, σ’ αβάσταχτη ερημιά ή στην κρεβατοκάμαρα της ρουτίνας και των ερώτων .

Μονάχα ένας άνθρωπος κοίταξε την απέραντη αυγή. Μονάχα ένας άνθρωπος αισθάνθηκε στον ουρανίσκο του τη δροσεράδα του νερού, τη γεύση των καρπών και της σάρκας.

Μιλάω για τον έναν, τον μοναδικό, αυτόν τον πάντα μόνο.

Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Η πίστη βάση της αγάπης

Πηγή

και τι δεν κάνατε για να με θάψετε

όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος

Ντίνος Χριστιανόπουλος

Η πίστη είναι η βάση της αγάπης. Ξαγρύπνα ασταμάτητα, για να κρατάς την πίστη, και ξαγρύπνα ασταμάτητα ώστε ο σπόρος της αγάπης, τον οποίο η πίστη φέρνει μέσα της, να αυξηθεί και να σου φέρει χαρά. Εφόσον μόνη της η πίστη χωρίς την αγάπη, θα παρέμενε κρύα και άχαρη. Όμως και όταν μέσα σου κρυώσει η αγάπη, και δεν αυξηθεί και δεν φέρει καρπό χαράς, κράτα την πίστη και περίμενε.

Κράτα την πίστη με κάθε κόστος. Και περίμενε, ακόμα και χρόνια, μέχρι η αγάπη να φυτρώσει από την πίστη. Εάν χάσεις την αγάπη, θα έχεις χάσει πολλά, όμως εάν χάσεις και την πίστη, τα έχεις χάσει όλα. Εάν χάσεις την αγάπη, θα έχεις χάσει τον καρπό από το δέντρο, όμως εάν χάσεις την πίστη, θα έχεις κόψει το δέντρο.

Όταν μία χρονιά ο αγρός δεν φέρει καρπούς, ο υπομονετικός νοικοκύρης καλλιεργεί τον αγρό με διπλάσιο κόπο, ώστε την επόμενη χρονιά να φέρει σοδιά. Του λένε οι γείτονες να πουλήσει τον αγρό, ενώ αυτός σιωπά και εργάζεται. Όταν και την επόμενη χρονιά ο αγρός δεν φέρει σοδιά, ο υπομονετικός νοικοκύρης καλλιεργεί τον αγρό με τριπλάσιο κόπο. Ακόμα πιο δυνατά του φωνά­ζουν οι γείτονες να πουλήσει τον αγρό, ενώ αυτός σιωπά και εργάζεται. Και όταν την τρίτη χρονιά ο αγρός φέρει σοδιά, είναι τριπλάσια η χαρά του νοικοκύρη. Τότε οι γείτονές του σιωπούν, και αυτός χαίρεται.

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

‘Στοχασμοί περί καλού και κακού’, εκδ. Εν πλω, σ. 109-110,98-99

Το άχρονο της Ζωής ...

Πηγή

Με λόγια εκφράζεται κι ο χρόνος..

όπως κι ο έρωτας..

Paul Eluard

Κι ένας αστρονόμος είπε:

Δάσκαλε, τι έχεις να πεις για το Χρόνο;

Κι εκείνος αποκρίθηκε:

Θα θέλατε να μετρήσετε το χρόνο που είναι χωρίς μέτρα και άμετρος.

Θα θέλατε να προσαρμόσετε τη διαγωγή σας, ακόμα και να κατευθύνετε την πορεία της ψυχής σας, σύμφωνα με τις ώρες και τις εποχές.

Θα θέλατε να κάνετε το χρόνο ένα ποταμάκι για να καθίσετε στην όχθη του και να παρακολουθείτε το κύλισμά του.

Ωστόσο, το άχρονο που είναι μέσα σας έχει επίγνωση του άχρονου της ζωής, Και ξέρει ότι το χθες δεν είναι τίποτα περισσότερο από την ανάμνηση του σήμερα, και το αύριο, το όνειρο του σήμερα. Κι ότι αυτό που τραγουδά και διαλογίζεται μέσα σας κατοικεί ακόμα μέσα στα όρια της πρώτης εκείνης στιγμής που διασκόρπισε τα αστέρια στο διάστημα. 

Ποιός ανάμεσά σας δε νιώθει ότι η δύναμή του ν' αγαπά είναι απεριόριστη; Αλλά και ποιός, ωστόσο, δεν αισθάνεται ότι αυτή η ίδια η Αγάπη, αν και απεριόριστη, είναι αιχμαλωτισμένη μέσα στο κέντρο της ύπαρξής του, και δεν πετά από σκέψη αγάπης σε άλλη σκέψη αγάπης, ούτε από πράξεις αγάπης σε άλλες πράξεις αγάπης; Και μήπως δεν είναι ο Χρόνος όπως είναι η αγάπη, αδιαίρετος και χωρίς ρυθμό; 

Αλλά αν στη σκέψη σας έχετε ανάγκη να μετράτε το χρόνο σε εποχές, κάνετε κάθε εποχή να περιλαμβάνει όλες τις άλλες εποχές. Και κάνετε το σήμερα να αγκαλιάζει το παρελθόν με την ανάμνηση και το μέλλον με τη λαχτάρα.

Χαλίλ Γκιμπράν

Ήθος και ηθική - Η Ποιμαντική σκέψη της Εβδομάδος

Πηγή

… Στην ορθόδοξη παράδοση το ήθος του ανθρώπου «αναφέρεται στο γεγονός της σωτηρίας του: να σωθεί ο άνθρωπος, που θα πει: να γίνει σώος, ολόκληρος, να πραγματώσει ακέραια τη δυνατότητα της ύπαρξης και της ζωής πέρα από το χώρο, το χρόνο και τις συμβατικές σχέσεις –να νικήσει το θάνατο. Η κοινή και απύθμενη δίψα της ανθρώπινης ύπαρξης είναι γι’ αυτή τη σωτηρία, και όχι για συμβατικές βελτιώσεις του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς» (Γιανναράς, σελ. 24). Στην Εκκλησία προσδιορίζουμε το ήθος εφόσον έχουμε δώσει απάντηση στο υποστατικό, στο οντολογικό ερώτημα του ανθρώπου. Αν απαντήσουμε στο τι είναι ο άνθρωπος, τότε μπορούμε να δώσουμε απάντηση στο τι πρέπει να κάνει για να παραμείνει ή να γίνει αυτό που είναι.

Για την ορθόδοξη παράδοση ο άνθρωπος είναι «εικόνα του Θεού». Και σκοπός του ανθρώπου, για να παραμείνει αυτό που είναι (γιατί η εικόνα του Θεού είναι μια δωρεά που δεν αφαιρείται από τον άνθρωπο) και για να βιώσει στην πληρότητά της αυτή τη δωρεά, είναι να προχωρήσει στο «καθ’ ομοίωσιν», δηλαδή να επιλέξει να ομοιάσει του Θεού. Και η ομοιότητα αυτή συνίσταται στην υιοθέτηση από την πλευρά του ανθρώπου της αγάπης, «ότι ο Θεός αγάπη εστί» (Α’ Ιωάν.4, 8). Ομοίωση Θεού σημαίνει λοιπόν πορεία και άνοιγμα αγάπης. Ο δρόμος αυτός όμως περνά μέσα από την ανθρώπινη ελευθερία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει μία σύγχρονη μεγάλη ασκητική μορφή, ο Αρχιμ. Σωφρόνιος Σαχάρωφ: «Αν ο άνθρωπος είναι πραγματικά ελεύθερος, ελεύθερος ως εικόνα και ομοίωση του Θεού, τότε οπωσδήποτε σκεφτόμαστε ότι ο Θεός ‘εν αρχή’ δημιούργησε μια καθαρά δυναμική κατάσταση, και όλα όσα έπειτα ακολουθούν ως μοίρα του Ανθρώπου δεν εξαρτώνται πλέον μόνο από τον Θεό-Δημιουργό, αλλά και από την ελευθερία της κάθε ανθρώπινης υποστάσεως. Ο καθένας από μας είναι ελεύθερος να συμφωνήσει με τον Θεό, να ενωθεί μαζί Του με την αγάπη, ή βεβαίως να Τον απορρίψει και αφελώς να στραφεί σε αναζητήσεις άλλης ζωής: ’αφελώς’, διότι έξω από την Θεϊκή Αρχή δεν υπάρχει ζωή. . .

Ο Θεός, ‘ο Πανταχού Ων και τα πάντα πληρών’ μας περιβάλλει, όπου και αν είμαστε. Αγαπητικά μας αναζητεί, μας καλεί κοντά Του, μακροθυμεί, αναμένει... Ουδέποτε εκβιάζει την ελευθερία μας, μας τιμά σαν να είμαστε ίσοι με Αυτόν. Σε κάθε περίπτωση συμπεριφέρεται μαζί μας ως με ίσους Του, και τίποτε άλλο δεν περιμένει από μας, παρά μόνο να μας δει σε όλα όμοιους με Αυτόν... Αυτή είναι η αποκάλυψη εν Χριστώ, ο Οποίος και ως Άνθρωπος κάθισε στα δεξιά του Πατρός» (Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου Σαχάρωφ, Γράμματα στη Ρωσία, Έσσεξ 2009, σελίδες 188-189).

Για τον Τριαδικό Θεό η αγάπη είναι δεδομένο γεγονός και άτρεπτο. Για τον άνθρωπο η αγάπη είναι δεδομένο γεγονός, αλλά τρεπτό. Μπορεί δηλαδή ο άνθρωπος να επιλέξει να αγωνιστεί γι’ αυτήν, αλλά και να την απορρίψει ή να θέσει πριν από αυτήν άλλες «αγάπες». Για τον Θεό η αγάπη είναι αλληλοπεριχωρούμενη, κενωτική και θυσιαστική. Η αλληλοπεριχώρηση έχει να κάνει με τα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Η κένωση έχει να κάνει με την ενσάρκωση του Υιού και Λόγου και την πρόσληψη της ανθρώπινης φύσης. Η θυσία έχει να κάνει με την παραίτηση από το ίδιον θέλημα του Υιού και την υπακοή στο θέλημα του Πατρός, αλλά και την παραίτηση από την ίδια τη ζωή επάνω στο Σταυρό. Αν ο άνθρωπος επιλέξει να αγωνιστεί για την ομοίωση με το Θεό, η πορεία του θα περάσει από την αλληλοπεριχώρηση, την κένωση και την θυσία. Αλληλοπεριχώρηση για τον άνθρωπο σημαίνει να βλέπει στο πρόσωπο του κάθε συνανθρώπου του, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας, εθνικότητας, δύναμης ή αδυναμίας, τον αδελφό του. Κένωση σημαίνει παραίτηση του ανθρώπου από την αυτο-ειδωλοποίηση και την αυτο-θεοποίησή του και εκζήτηση της κοινωνίας με το Θεό. Θυσία σημαίνει παραίτηση του ανθρώπου από το ίδιον θέλημα και υπακοή στο θέλημα του Θεού, αλλά και παραίτηση από το συμφέρον και προσφορά στον άλλο, τουτέστιν επιλογή σταυρικής πορείας.

. . . Το τρίπτυχο αλληλοπεριχώρηση-κένωση-θυσία είναι ο μοναδικός δρόμος για τη σωτηρία του ανθρώπου, δηλαδή για την ακεραιότητά του, γιατί ο άνθρωπος από μόνος του δεν μπορεί να είναι ακέραιος, καθώς υφίσταται στην ύπαρξή του τον πόλεμο του παλαιού εαυτού, του ετέρου νόμου . . .

Ό,τι λοιπόν μας καλεί η Εκκλησία να τηρήσουμε στα πλαίσια της χριστιανικής ηθικής δεν μπορεί να είναι αφ’ εαυτού του λυτρωτικό. Η σχέση με το Χριστό λυτρώνει. Και είναι σημεία αυτής της επιθυμίας μας για σχέση με το Χριστό η τήρηση των εντολών. Όπως ο ίδιος ο Κύριος είπε «Εάν αγαπάτε με, τας εμάς εντολάς τηρήσατε» (Ιωάν. 14, 15). Η τήρηση των εντολών είναι σημείο της αγάπης μας για το Χριστό και απόφασή μας για συμπόρευση μαζί Του στο δρόμο της αλληλοπεριχώρησης, της κένωσης και της θυσίας. Γι’ αυτό και για την πατερική παράδοση το δόγμα συνδέεται με το ήθος. Δεν αρκεί κανείς να πιστεύει σωστά, αν η ζωή του δεν είναι σύμφωνη με την πίστη (και το αντίθετο βεβαίως). Και ο σκοπός της πίστης είναι η σωτηρία του ανθρώπου, δηλαδή η σχέση του με τον Χριστό που του δίδει νόημα και προορισμό, αγώνα ομοίωσης στη ζωή του. Έτσι, για την Εκκλησία η ηθική έχει μεταμορφωτική διάσταση. Δεν αποσκοπεί στην βελτίωση της συμπεριφοράς μας, στην απόκτηση αυτοεκτίμησης, στην ικανοποίηση των φιλοδοξιών μας, αλλά στην εκπλήρωση του οντολογικού, υποστατικού προορισμού μας, δηλαδή στην σχέση μας με το Χριστό που μας δίνει την ακεραιότητα, την σωτηρία.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κέρκυρα, 11 Οκτωβρίου 2010

Ομιλία στο Φροντιστήριο Στελεχών της Ιεράς Μητροπόλεως

για τον ανείπωτο...

πηγή

Και μια γυναίκα μίλησε και είπε:

Μίλησέ μας για τον Πόνο.

Κι εκείνος αποκρίθηκε:

Ο πόνος σας είναι το σπάσιμο του όστρακου που περικλείει τη γνώση σας. Όπως το τσόφλι του καρπού πρέπει να σπάσει, για να βγει η καρδιά του στο φως του ήλιου, έτσι κι εσείς πρέπει να γνωρίσετε τον πόνο. Κι αν μπορούσατε να κρατάτε στην καρδιά σας το θαυμασμό για τα καθημερινά θαύματα της ζωής σας, ο πόνος δε θα σας φαινόταν λιγότερο θαυμαστός από τη χαρά σας. Και θα δεχόσαστε τις εποχές της καρδιάς σας, όπως δέχεστε από πάντα τις εποχές που περνούν πάνω από τα χωράφια σας. Και θα παρατηρούσατε με ηρεμία τους χειμώνες της θλίψης σας. Πολλούς από τους πόνους σας τους διαλέγετε μονάχοι. Είναι το πικρό φάρμακο που μ' αυτό ο γιατρός που είναι μέσα σας θεραπεύει τον άρρωστο εαυτό σας. Γι' αυτό, να εμπιστεύεστε το γιατρό, και να πίνετε το φάρμακό του, σιωπηλά και ήρεμα. Γιατί το χέρι του, αν και βαρύ και σκληρό, οδηγείται από το τρυφερό χέρι του Αόρατου, και η κούπα που σας δίνει, μ' όλο που καίει τα χείλη σας, είναι φτιαγμένη από τον πηλό που ο μεγάλος Αγγειοπλάστης μούσκεψε με τα δικά του άγια δάκρυα.

Χαλίλ Γκιμπράν

Kυριακή ΙΣΤ΄ Επιστολών, Αποστ. Ανάγνωσμα: Β΄ Κορ στ’ 1-10

Πηγή

Συνεργούντες δε και παρακαλούμεν μη εις κενόν την χάριν του Θεού δέξασθαι υμάς∙ λέγει γαρ∙ καιρώ δεκτώ επήκουσά σου και εν ημέρα σωτηρίας εβοήθησά σοι∙ ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας∙ μηδεμίαν εν μηδενί διδόντες προσκοπήν, ίνα μη μωμηθή η διακονία, αλλ’ εν παντί συνιστώντες εαυτούς ως Θεού διάκονοι, εν υπομονή πολλή, εν θλίψεσιν, εν ανάγκαις, εν στενοχωρίαις, εν πληγαίς, εν φυλακαίς, εν ακαταστασίαις, εν κόποις, εν αγρυπνίαις, εν νηστείαις, εν αγνότητι, εν γνώσει, εν μακροθυμία, εν χρηστότητι, εν Πνεύματι Αγίω, εν αγάπη ανυποκρίτω, εν λόγω αληθείας, εν δυνάμει Θεού, διά των όπλων της δικαιοσύνης των δεξιών και αριστερών, διά δόξης και ατιμίας, δια δυσφημίας και ευφημίας, ως πλάνοι και αληθείς, ως αγνοούμενοι και επιγινωσκόμενοι, ως αποθνήσκοντες και ιδού ζώμεν, ως παιδευόμενοι και μη θανατούμενοι, ως λυπούμενοι αεί δε χαίροντες, ως πτωχοί πολλούς δε πλουτίζοντες, ως μηδέν έχοντες και πάντα κατέχοντες.

Μετάφραση

Συνεργάτες του Θεού καθώς είμαστε, σας παρακαλούμε να μην αφήσετε να πάει χαμένη η χάρη του Θεού που δεχτήκατε, γιατί η Γραφή λέει: Στον καιρό της χάρης σε άκουσα, και την ημέρα της σωτηρίας σε βοήθησα. Να, τώρα είναι ο καιρός της χάρης, τώρα είναι η ημέρα της σωτηρίας. Κανένα πρόσκομμα δε φέρνουμε σε κανένα, για να μη δυσφημηθεί, το έργο μας. Αντίθετα, με κάθε τρόπο συστήνουμε τον εαυτό μας σαν υπηρέτες του Θεού: με τη μεγάλη υπομονή μας, με τις θλίψεις, με τις δυσχέρειες, τις στενοχώριες, τις κακοποιήσεις, τις φυλακίσεις, τις εξεγέρσεις εναντίον μας, τις ταλαιπωρίες, τις αγρυπνίες, την πείνα. Συστήνουμε τους εαυτούς μας με την εντιμότητα, τη γνώση της αλήθειας, την ανεκτικότητα, την καλοσύνη, τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος, την ανυπόκριτη αγάπη, το κήρυγμα για την αλήθεια, τη δύναμη του Θεού, με τα όπλα της σωτηρίας τα επιθετικά και τα αμυντικά, δοκιμάζοντας δόξα και ατίμωση, δυσφήμηση και έπαινο∙ μας θεωρούν λαοπλάνους, και όμως λέμε την αλήθεια∙ μας αγνοούν κι όμως γινόμαστε γνωστοι∙ φτάνουμε στο θάνατο, και να που ζούμε∙ μας βασανίζουν, αλλά δεν πεθαίνουμε∙ μας προξενούν στενοχώριες κι όμως πάντοτε χαιρόμαστε∙ είμαστε φτωχοί, κάνουμε όμως πολλούς να πλουτίσουν∙ δεν έχουμε τίποτε και κατέχουμε τα πάντα.

Η αποτελεσματικότητα της προσευχής

Πηγή

Αποδεικνύεται η δύναμη της προσευχής;

Τι είδους μαρτυρία θα μπορούσε ν' αποδείξει την αποτελεσματικότητα της προσευχής; Το πράγμα, για το οποίο προσευχόμαστε, μπορεί να συμβεί, αλλά πώς μπορείς ποτέ να ξέρεις ότι δεν θα συνέβαινε ούτως ή άλλως; Ακόμη κι αν το πράγμα αυτό είναι αναμφισβήτητα θαύμα, αυτό δεν συνεπάγεται ότι το θαύμα συνέβη εξαιτίας των προσευχών σου. Η απάντηση είναι σίγουρα ότι μια εμπειρική υποχρεωτική συνεπώς απόδειξη, σαν κι αυτή που έχουμε στις επιστήμες, δεν μπορεί ποτέ να επιτευχθεί.

… Τίποτα δεν θα μπορούσε ν' αποδείξει αυτό που οι χριστιανοί εννοούν ως αποτελεσματικότητα της προσευχής, ακόμα κι αν συνέβαιναν όλα αυτά, για τα οποία προσεύχονται οι άνθρωποι• τα περισσότερα από τα οποία δεν συμβαίνουν. Διότι η προσευχή είναι παράκληση. Η ουσία της παράκλησης, σε αντίθεση με τον εξαναγκασμό, είναι ότι μπορεί να ικανοποιηθεί, μπορεί όμως και όχι. Ένα απείρως σοφό  Ον που ακούει τις παρακλήσεις πεπερασμένων και ανόητων πλασμάτων, θα εισακούει φυσικά μερικές φορές τις παρακλήσεις τους, αλλά και μερικές φορές όχι. Σταθερή "επιτυχία" στην προσευχή δεν θα αποδείκνυε καθόλου τη χριστιανική διδασκαλία• θ' αποδείκνυε κάτι που μοιάζει περισσότερο με μαγεία - μια δύναμη σε συγκεκριμένα ανθρώπινα όντα να ελέγχουν ή να εξαναγκάζουν την πορεία της φύσης.

… Άκουσα να προτείνεται το εξής: Μια ομάδα ανθρώπων -όσο περισσότεροι τόσο το καλύτερο- συμφωνεί να προσεύχεται, όσο πιο έντονα μπορεί, για μια περίοδο έξι εβδομάδων, για όλους τους ασθενείς στο νοσοκομείο Α και για κανένα από τους ασθενείς στο νοσοκομείο Β. Κατόπιν, με το άθροισμα των αποτελεσμάτων, θα προκύψει αν το Α είχε περισσότερες θεραπείες και λιγότερους θανάτους. Υποθέτω ότι θα επαναλάμβαναν το πείραμα σε ποικίλες χρονικές στιγμές και χώρους, ώστε να εξαλειφθεί η επίδραση τυχαίων παραγόντων!!

Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορώ να καταλάβω, πώς θα μπορούσε να γίνει αληθινή προσευχή κάτω από τέτοιες συνθήκες. "Λέξεις δίχως σκέψεις δεν παν ποτέ στον ουρανό", λέει ο βασιλιάς στον Άμλετ. Το να λες απλώς λόγια προσευχής δεν σημαίνει ότι προσεύχεσαι• ειδάλλως μια ομάδα από κατάλληλα εκπαιδευμένους παπαγάλους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το ίδιο καλά, όπως η ομάδα των ανθρώπων στο πείραμα.

Δεν μπορείς να προσεύχεσαι για την ανάρρωση των ασθενών, παρά μόνο αν ο σκοπός, που έχεις κατά νου, είναι η ανάρρωση τους. Δεν μπορείς, όμως, να έχεις κίνητρο για να επιθυμείς την ανάρρωση όλων των ασθενών ενός νοσοκομείου και κανενός ασθενούς του άλλου νοσοκομείου, διότι τότε, δεν το κάνεις με σκοπό την ανακούφιση του πόνου• το κάνεις, για να δεις τι θα συμβεί! Ο πραγματικός σκοπός και ο κατ' όνομα σκοπός των προσευχών σου διαφέρουν. Με άλλα λόγια, οτιδήποτε κι αν κάνουν: η γλώσσα, τα δόντια και τα γόνατα σου, δεν προσεύχεσαι. Το πείραμα απαιτεί κάτι το αδύνατο.

Προσευχή: μαγεία ή επικοινωνία;

Μέχρι τώρα, όμως, αντιμετωπίσαμε το όλο θέμα με λάθος τρόπο και σε λάθος βάση. Η ίδια η ερώτηση: "Φέρνει αποτελέσματα η προσευχή;" μας τοποθετεί σε λάθος πλαίσιο σκέψης εξαρχής. «Φέρνει αποτελέσματα»: σα να ήταν μαγεία ή ένας μηχανισμός• κάτι που λειτουργεί αυτόματα. Η προσευχή είναι είτε μια καθαρή αυταπάτη είτε μια προσωπική επικοινωνία ανάμεσα, σε υποτυπώδη ατελή πρόσωπα (εμάς) και το τελείως συγκεκριμένο Πρόσωπο. Η προσευχή με την έννοια της παράκλησης, (το να ζητούμε πράγματα), είναι ένα μικρό μέρος της. Η εξομολόγηση και η μετάνοια, είναι το κατώφλι της. Η λατρεία, το ιερό θυσιαστήριο της. Η παρουσία και η θέα και η απόλαυση του Θεού, ο άρτος και ο οίνος της.

Σ' αυτά ο Θεός μάς αποκαλύπτει τον εαυτό του. Το ότι εισακούει τις προσευχές μας είναι φυσική συνέπεια -όχι απαραίτητα η πιο σημαντική- αυτής της αποκάλυψης. Ό,τι κάνει, το μαθαίνουμε απ' αυτό που είναι.

Προσευχή: ο άνθρωπος κατά χάριν Θεός!

Η παρακλητική προσευχή, παρ' όλα αυτά, μας επιτρέπεται και μας επιβάλλεται: "Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον". Και δίχως αμφιβολία εγείρει ένα θεωρητικό πρόβλημα. Μπορούμε να πιστέψουμε ότι ο Θεός τροποποιεί ποτέ αληθινά την απόφαση Του, ανταποκρινόμενος στις υποδείξεις των ανθρώπων; Διότι στην άπειρη σοφία δεν  χρειάζεται να υποδειχθεί τι είναι καλύτερο και η άπειρη καλοσύνη δεν χρειάζεται παρότρυνση για να το κάνει. Αλλά ούτε ο Θεός χρειάζεται τίποτα απ' αυτά τα πράγματα που γίνονται από πεπερασμένους παράγοντες, είτε έμψυχους είτε άψυχους. Θα μπορούσε, αν το επέλεγε, να συντηρεί τα σώματα μας θαυματουργικά, χωρίς τροφή• ή να μας δίνει τροφή χωρίς τη βοήθεια γεωργών, αρτοποιών και κρεοπωλών. Να μας δίνει την γνώση χωρίς τη βοήθεια μορφωμένων ανθρώπων ή να μεταστρέφει τους εθνικούς χωρίς ιεραποστόλους. Αντί για όλα αυτά, επιτρέπει τα εδάφη και ο καιρός και τα ζώα και οι μύες, οι σκέψεις και οι θελήσεις των ανθρώπων να συνεργάζονται στην εκτέλεση του θελήματος Του. "Ο Θεός", είπε ο Πασκάλ, "καθιέρωσε την προσευχή με σκοπό να προσδώσει στα δημιουργήματα Του την  αξιοπρέπεια της αιτιακής συνάφειας". Αλλ' όχι μόνο την προσευχή. Οποτεδήποτε δρούμε, μας προσδίδει αυτή την αξιοπρέπεια. Πραγματικά, δεν είναι ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο περίεργο, ότι οι προσευχές μου θα μπορούσαν να επηρεάσουν την πορεία των γεγονότων, όπως θα μπορούσαν να το κάνουν οι άλλες ενέργειες μου. Δεν συμβούλεψαν ούτε άλλαξαν τη γνώμη του Θεού - δηλαδή τον υπεράνω όλων σκοπό Του. Αλλά αυτός ο σκοπός θα γίνει κατανοητός με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των προσευχών, των πλασμάτων Του.

Διότι φαίνεται ότι δεν κάνει τίποτε αφ' εαυτού, απ' όσα μπορεί πιθανώς να αναθέσει στα πλάσματα Του. Μας προτάσσει να κάνουμε αργά και με γκάφες, ό,τι θα μπορούσε να κάνει αυτός εν ριπή οφθαλμού. Μας επιτρέπει να περιφρονούμε αυτό που θα ήθελε εκείνος να κάνουμε, ή ν' αποτυγχάνουμε. Ίσως δεν αντιλαμβανόμαστε πλήρως το πρόβλημα, για να το πούμε έτσι, του να δίνεις τη δυνατότητα στην πεπερασμένη ελεύθερη θέληση να συνυπάρχει με την παντοδυναμία. Φαίνεται, σαν να συνεπάγεται αυτό κάθε στιγμή σχεδόν ένα είδος θείας παραίτησης. Εμείς δεν είμαστε απλώς αποδέκτες ή θεατές. Είμαστε είτε προνομιούχοι να συμμετέχουμε στο παιχνίδι, είτε υποχρεωμένοι να συνεργαστούμε στο έργο, "να χειριζόμαστε τις μικρές τρίαινες μας". Αυτή η καταπληκτική διαδικασία είναι απλώς Δημιουργία που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας; Αυτός είναι ό τρόπος (και δεν είναι μικρό πράγμα), με τον οποίο ο Θεός κάνει κάτι -πράγματι, κάνει θεούς- από το τίποτα. «Ο Θεός ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν" (Μ. Αθανάσιος).

Προσευχή: υπόθεση των γενναίων!

Τουλάχιστον έτσι μου φαίνεται. Βέβαια ό,τι είπαμε μπορεί να είναι, μόνο ένα διανοητικό μοντέλο ή σύμβολο. Ό,τι λέμε πάνω σε τέτοια θέματα πρέπει να είναι απλώς αναλογικό ή παραβολικό. Η πραγματικότητα είναι αναμφίβολα μη κατανοήσιμη με τις δυνάμεις μας. Μπορούμε, ωστόσο, εν πάση περιπτώσει να προσπαθήσουμε να αποβάλουμε κακές αναλογίες και κακές παραβολές. Η προσευχή δεν είναι μια μηχανή. Δεν είναι μαγεία. Δεν είναι συμβουλή που προσφέρεται στον Θεό. Η πράξη μας, όταν προσευχόμαστε, δεν πρέπει, το ίδιο όπως και όλες οι άλλες πράξεις μας, να χωρίζεται από τη συνεχόμενη πράξη του ίδιου του Θεού, μέσα στην οποία και μόνο λειτουργούν όλα τα πεπερασμένα πράγματα.

Θα ήταν ακόμα χειρότερο να σκεφτόμαστε γι' αυτούς, που λαμβάνουν αυτά για τα οποία προσεύχονται, ότι είναι ένα είδος ευνοούμενων της Αυλής, ανθρώπων που έχουν επιρροή στο θρόνο. Η προσευχή του Χριστού στη Γεθσημανή, που δεν έγινε αποδεκτή, είναι αρκετή ως απάντηση σ' αυτό. Και δεν τολμώ να παραλείψω τον σκληρό λόγο, τον οποίο άκουσα κάποτε από έναν πεπειραμένο χριστιανό: «Έχω δει πολλές φορές καταπληκτικές απαντήσεις σε προσευχές που τις θεώρησα θαυματουργικές. Αλλά συνήθως έρχονται στην αρχή: πριν τη μεταστροφή ή αμέσως μετά απ' αυτή. Όσο προχωράει η χριστιανική ζωή, τείνουν να γίνονται πιο σπάνιες. Οι αρνήσεις, επίσης, δεν είναι μόνο πιο συχνές• γίνονται περισσότερο αλάνθαστες, περισσότερο έντονες».

Εγκαταλείπει, λοιπόν, ο Θεός μόνον αυτούς που τον υπηρετούν καλύτερα; Εκείνος πού τον υπηρέτησε καλύτερα από κάθε άλλον είπε, όταν πλησίαζε ο μαρτυρικός θάνατός Του, "Ίνατί με εγκατέλιπες;". Όταν ο Χριστός γίνεται άνθρωπος, αυτός ο Άνθρωπος, παρηγοριέται (σε σύγκριση με πολλούς άλλους ανθρώπους) από τον Θεό ελάχιστα, στην μεγαλύτερη ανάγκη Του! Υπάρχει ένα μυστήριο εδώ, το οποίο, κι αν ακόμα είχα τη δύναμη, ίσως δεν θα είχα το κουράγιο να εξερευνήσω. Εν τω μεταξύ, μικροί άνθρωποι σαν εσάς και μένα, αν κάποιες φορές εισακούονται οι προσευχές μας, πέρα από κάθε ελπίδα και πιθανότητα, θα ήταν καλό να μη βγάζουμε βιαστικά συμπεράσματα προς δικό μας όφελος.

Αν ήμασταν δυνατότεροι, ίσως να μας είχε συμπεριφερθεί λιγότερο τρυφερά. Αν ήμασταν γενναιότεροι, ίσως να μας είχε στείλει, με πολύ μικρότερη βοήθεια, να υπερασπιστούμε θέσεις, που είναι πολύ πιο δύσκολο να κρατηθούν κατά την μεγάλη μάχη!

C.S. Lewis

Η ἐρχόμενη Βασιλεία - Η Ποιμαντική σκέψη της Εβδομάδος

Πηγή

…Κάμε να ξαναϊδώ

πίσω απ’ τις αγερόχυτες κορφές σου ν’ ανατέλλει

σαν ήλιος πάλι το όραμα της παγκόσμιας αγάπης.

« Η Ἐκκλησία μέσω τοῦ ἀνθρώπου σώζει καί λυτρώνει τόν κόσμο. Θά μπορούσαμε νά ποῦμε πώς «αὐτός ὁ κόσμος» σώζεται καί λυτρώνεται κάθε φορὰ πού ἕνας ἄνθρωπος ἀνταποκρίνεται στό θεϊκό δῶρο, τό ἀποδέχεται καί ζεῖ μ’ αὐτό. Αὐτό δέν μεταμορφώνει τόν κόσμο σέ Βασιλεία οὔτε τήν κοινωνία σέ Ἐκκλησία. Παραμένει ἀμετάβλητη ἡ ὀντολογική ἄβυσσος μεταξύ του παλιοῦ καί τοῦ νέου καί δέν μπορεῖ νά καλυφθεῖ σ’ αὐτό τόν «αἰώνα». Ἡ Βασιλεία πρόκειται νά ἔρθει καί ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἐκ τοῦ κόσμου τούτου. Καί ὅμως αὐτή ἡ ἐρχόμενη Βασιλεία εἶναι ἤδη παροῦσα καί ἡ Ἐκκλησία λαμβάνει τό πλήρωμά της σ’ αὐτό τόν κόσμο. Εἶναι παροῦσα ὄχι μόνο ὡς «ἀναγγελία», ἀλλά μέ ὅλη της τήν πραγματικότητα καί μέσω τῆς θεϊκῆς ἀγάπης, πού εἶναι ὁ καρπός της, ἐπιτελεῖ συνέχεια τήν ἴδια μυστηριακή μεταμόρφωση τοῦ παλιοῦ σέ νέο, κάνει δυνατή τήν πραγματική πράξη, τό πραγματικό «ποιεῖν» μέσα σ’ αὐτόν τόν κόσμο.»

π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Υ.Γ.: Το τρίστιχο είναι αποσπάσματα από το ποίημα «Χτες τη νύχτα ξαναγύρισα στον Ταΰγετο» του Ν. Βρεττάκου.

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:31-36

6:31. καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. 32. καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσι. 33. καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσι. 34. καὶ ἐὰν δανείζητε παρ᾿ ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν ἵνα ἀπολάβωσι τὰ ἴσα. 35. πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες, καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. 36. Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί.

Μετάφραση

6:31. Και όπως θέλετε να κάνουν και να συμπεριφέρονται απέναντι σας οι άνθρωποι, έτσι και σεις να πράττετε και να συμπεριφέρεσθε προς αυτούς. 32. Εάν αγαπάτε μόνον αυτούς που σας αγαπούν, ποία χάρις του Θεού και αμοιβή σας αξίζει; Διότι και οι αμαρτωλοί αγαπούν εκείνους που τους αγαπούν. 33. Και εάν κάνετε το καλόν εις εκείνους μόνον που σας ευεργετούν, ποία ανταμοιβή εκ μέρους του Θεού σας ανήκει; Διότι και οι αμαρτωλοί το ίδιον κάμνουν. 34. Και εάν δανείζετε εις εκείνους, από τους οποίους περιμένετε να πάρετε πίσω τα δανεικά, ποία ευμένεια και ανταπόδοσις από τον Θεόν σας αρμόζει; Διότι και οι αμαρτωλοί δανείζουν τους αμαρτωλούς, δια να λάβουν από αυτούς ομοίας εξυπηρετήσεις εις την ανάγκην των. 35. Αλλά σεις να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευργετήτε και να δανείζετε, χωρίς να αποβλέπετε εις καμμίαν ανταπόδοσιν και θα είναι ο μισθός σας πολύς και θα είσθε εις την βασιλείαν των ουρανών παιδιά του Υψίστου, διότι και αυτός είναι αγαθός και ευργετικός και προς αυτούς ακόμη τους αχαρίστους και πονηρούς. 36. Γίνεσθε λοιπόν εύσπλαχνοι στους γύρω σας ανθρώπους, όπως και ο Πατήρ σας είναι πολυεύσπλαγχνος προς όλους.

"Το δάκρυ του Μαέστρου"

Πηγή

...Μια φορά και έναν καιρό, μέσα στο χώρο και στο χρόνο, στο πουθενά και στο ποτέ, στο τώρα, το χθες και το αύριο, ήταν τα όργανα μιας συμφωνικής ορχήστρας.

Έχει πολλά όργανα μια συμφωνική ορχήστρα και όλα καθοδηγούνται από το Μαέστρο. Αυτός δίνει το σύνθημα και όλοι ανεξαιρέτως παρακολουθούν την κάθε του κίνηση με απόλυτη προσήλωση. Χάρις σ' αυτόν, η ορχήστρα χαρίζει μουσικές αρμονίες και μας κάνει να νιώθουμε συναισθήματα, άλλοτε όμορφα, ευχάριστα και άλλοτε άσχημα, δυσάρεστα· δίχως αυτόν, καμία μουσική αρμονία δεν μπορεί να υπάρξει. ...Κάποια μέρα που ο Μαέστρος απουσίαζε από την αίθουσα, τα όργανα συγκεντρώθηκαν για να κουτσομπολέψουν. Καθένα πίστευε πως ήταν το καλύτερο ή το πιο χρήσιμο στην ορχήστρα.

...Δεν άργησαν οι διαφωνίες, γιατί η κάθε οικογένεια οργάνων θεωρούσε ότι ήταν ασύγκριτη σε σχέση με την άλλη. "Πώς ήταν δυνατόν, έλεγε, τα πνευστά να συγκριθούν με τα έγχορδα..."

...Τα συναισθήματα που εκπροσωπούσε το κάθε όργανο ήταν σε εξέγερση.

...Η είσοδος του Μαέστρου πέρασε απαρατήρητη.

...Σιγά-σιγά, άρχισε να απλώνεται στην αίθουσα μια παράξενη ησυχία...

Αικατερίνη Σιδέρη 

απόσπασμα από το βιβλίο "Το δάκρυ του Μαέστρου"

Καλό μήνα

Πηγή

Ο Χρόνος αλλάζοντας μορφή περιελίσσεται στις ημέρες μας με την συνοδό του, την Ανάγκη και σε εμάς προσφέρεται πατώντας τα φύλλα τα πολλά της γης. Οκτώβριος! Μας χαιρετούν τα κυκλάμινα και τα πανέμορφα χρυσάνθεμα!

Γεμίζουν εικόνες, μεγέθη οσμές, οι ημέρες μας, φωτεινά τα χρώματα τους χαρίζονται σε εμάς για τον Βροχάρη, τον Ομιχλώδη, τον Σπαρτό, τον Μπρουμάρη Οκτώβρη και αυτός χαμογελά.... Και η Αντίθεση συνοδεύει των χρυσανθέμων το μάδημα «σ' αγαπώ - μ΄ αγαπάς»..., μας χαρίζει την μορφή του Λανθάνοντα Χρόνου, και αυτός μας λέει: κόλαση ή παράδεισος;

Και εγώ εύχομαι σε εσάς για τον Αι-Δημητριάτη:

Αλήθειαν κτήσαι, / Αληθείας έχου, / Εθίζειν τους παίδας τω ταληθεί λέγειν. Το γαρ ψεύδεσθαι δουλοπρεπές και πάσιν ανθρώποις ουκ άξιον μιμείσθαι.

Α.Σιδέρη